الحصبة و الجدرى اين دو مرض در ظاهر معروف‌اند و علاج اينها نزديك است بهم و سبب اين هر دو مرض خونست كه فاسد شود و طبيعت خواهد كه بطريق غليان دفع آن كند اما در جدرى خون فاسد بحسب كميت بيشتر بود و در حصبه فساد خون بيشتر است يعنى در كيفيت فساد غالب است و اولى چنان است كه از اطفال قبل از حدوث اين مرض هر سال يك بار وقتى كه آفتاب در حوت بود خون كم كنند بطريق حجامت و ارسال علق بهتر است بتخصيص قبل از ده سالگى اطفال كه بعد از خون كم كردن اكثر آن است كه اين مرض حادث نشود و اگر شود سبك مىگذرد و اگر فاصله ميان تپ كرده و خون كشيدن دو ماه شده باشد همان تپ كند باز خون كشند قبل از آنكه آثار برون آمدن جدرى ظاهر شده باشد و بعد از ظهور جايز نيست الّا در ضرورت تام ما مىكرديم نافع آمد اما احتياط شرط است اگر در اوائل اثر امتلاء معده ظاهر شد تليين طبيعت بشيافات ملايم كنند و آب عناب و اگر اضافه بنفشه شود نيز جائز است و اطبا تصرف در حال اين مرض بغايت كم كنند و ما تليين طبيعت در اول تجويز مىكنيم به اين طريق كه پنجاه عناب در آب تر مىكنيم و صباح قدرى از آن آب عناب بحسب تفاوت سن مىدهيم و چند دانه عناب تر كرده هم مىدهيم جهت اطفاء غليان تا آخر مرض و منع بايد كردن از ادهان كه مطلقا نزديك او نپزند چنان كه چراغ را روغن نكنند بلكه شمع نسوزانند با پيه بتخصيص كه اگر بيرون برآمدن از بعضى مواضع كاهلى كند درين وقت اگر اظهار كنند بجوشيده از عناب و باديان و انيسون جائز است و غذا منحصر است در شورباى ماش برنج كم نمك و آنچه نزديك به اين